หนังสือ “มองมุมหมอบ้านนอก เรื่องเล่าจากเบลเยี่ยม”

การสร้างสรรค์สังคมในหลายกรณีไม่จำเป็นต้องรอการเริ่มต้นหรือการเปลี่ยนจากภาครัฐหรือนโยบายก่อนแต่อย่างใด หลายเรื่องเริ่มได้ที่ตัวเราเอง เมื่อกระแสแห่งการสร้างสรรค์ขยายตัวไปในแนวราบ จากหนึ่งเป็นสองเป็นสี่เป็นแปดทวีคูณ พลังแห่งการเปลี่ยนแปลงจากคนเล็กคนน้อยนี้ก็จะผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนในระดับโครงสร้างหรือระดับนโยบายเอง ผมเชื่อมั่นต่อการเปลี่ยนแปลงในทิศทางนี้ ทิศทางจากล่างขึ้นบนทิศทางในแนวราบ และหลายบทเรียนจากหนังสือเล่มนี้ สามารถเริ่มต้นได้ด้วยตัวของเราเอง หรือเริ่มต้นเปลี่ยนที่ความคิดของตัวเราเอง เรื่องเล่าจากเบลเยียมเล่มนี้หากทำหน้าที่สร้างแรงบันดาลใจให้กับท่านผู้อ่านได้บ้าง ผมก็มีความสุขแล้ว เพราะประเทศไทยรอการสร้างสรรค์สู่การเปลี่ยนแปลงจากคนเล็กคนน้อยเช่นเรา

สมานฉันท์แรงงานกับการนัดหยุดงานทั่วประเทศ

ผมมาเรียนที่เบลเยียมได้ 4 เดือนแล้ว เพิ่งจะเข้าใจนิยามของคำว่า solidarity อย่างแท้จริงก็ช่วงก่อนวันคริสต์มาสนี้เอง เพราะหภาพแรงงานของเบลเยียมได้นัดหยุดงานทั่วประเทศอีกครั้งเป็นเวลาหนึ่งวันในวันศุกร์ที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 2011 เพื่อประท้วงการตัดลดค่าใช้จ่ายภาครัฐในเรื่องสวัสดิการ-ประกันสังคม ส่วนที่หยุดสนิทอย่างพร้อมเพรียงทั้งประเทศคือภาคการขนส่ง ทั้งรถไฟ รถบัส รถราง และสนามบิน เมื่อพนักงานสนามบินนัดหยุดงาน เครื่องบินก็ต้องงดบินไปโดยปริยาย เมื่อการคมนาคมขนส่งหยุด ทุกอย่างจึงต้องหยุดไปด้วย แม้แต่โรงพยาบาลก็ไม่เว้น มีแต่บริการห้องฉุกเฉินเท่านั้น

การนัดหยุดงานแต่ละครั้งส่งผลกระทบต่อประชาชนทั่วไปเป็นอย่างมาก ดังนั้น จึงต้องประกาศให้ทราบล่วงหน้าหลายวันในทุกสื่อ เพื่อให้ประชาชนเตรียมตัว เผอิญวันที่เขานัดหยุดงานกัน ผมมีแผนเดินทางเข้าปารีสเพื่อต่อเครื่องบินกลับไปฉลองช่วงหยุดเทศกาลปีใหม่ที่บ้านเกิดพอดี เลยต้องเปลี่ยนตั๋วรถไฟให้เดินทางล่วงหน้าได้หนึ่งวัน เพื่อข้ามพรมแดนให้ได้ก่อนจะถึงวันหยุดงานประท้วงแสดงพลังแห่งภราดรภาพและความสามัคคีของแรงงานเบลเยียม ดูเหมือนว่าจะมีเสียงบ่นจากประชาชนในท้องถิ่นไม่มากนัก เหมือนพวกเขาจะรับรู้และเข้าใจว่าเป็นสิทธิเป็นเสียงตามระบอบประชาธิปไตย เป็นการแสดงออกของเสียงประชาชนโดยสันติวิธี

การเคลื่อนไหวแต่ละครั้ง นอกจากมิติทางการเมืองแล้ว มิติทางวัฒนธรรมรวมหมู่เพื่อสร้างความเป็นเอกภาพก็มีความสำคัญไม่น้อย solidarity forever เป็นหนึ่งในบทเพลงสำคัญในการเคลื่อนไหวของสหภาพแรงงานทั่วโลก เพลงนี้แต่งในปี ค.ศ. 1915 โดย Ralph Chaplin คนงานเหมืองถ่านหินแถบเมืองชิคาโก สหรัฐอเมริกา เพื่อเรียกร้องเอกภาพและความเป็นหนึ่งเดียวกันของกรรมกรและคนงานในการต่อสู้ เพื่อความเป็นธรรม เอกภาพของความเป็นภราดรภาพหรือ solidarity ของบ้านเขานั้นเป็นของจริง หยุดงานจริงจนเป็นอัมพาตไปทั้งเมือง แม้ว่าข้อเรียกร้องจะยังไม่ชนะ แต่การต่อรองตามระบอบประชาธิปไตยระหว่างประชาชนกับรัฐบาลจะมีสมดุลมากขึ้น

ปรากฏการณ์ครั้งนี้ชวนให้คิดถึง solidarity ครั้งสำคัญที่สุดของคนไทยในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2535 ที่ประชาชนหลายแสนคนออกมาเดินบนท้องถนนเพื่อขับไล่รัฐบาลเผด็จการสุจินดา คราประยูร ภายใต้คำขวัญว่า “สามัคคีทุกพี่น้อง เรียกร้องประชาธิปไตย”

 

download อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่

มองมุมหมอบ้านนอก เรื่องเล่าจากเบลเยียม

นายแพทย์สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ ผู้เขียน