พญ.ปิยวรรณ ลิ้มปัญญาเลิศ

                                                                                                   พญ.ปิยวรรณ ลิ้มปัญญาเลิศ

คุณคือใคร?

อดีตเด็กนักเรียนกิจกรรมที่ชอบทำทุกเรื่อง  อดีตสูตินรีแพทย์ที่ผ่านการทำงานทั้งในรพ.ชุมชน ขนาดเล็กขนาดใหญ๋ รพ.มหาวิทยาลัย และรพ.ทั่วไปและเฉพาะทาง ผ่านเส้นทางการทำงานทั้งทางคลินิกและบริหาร พบเหตุไม่พึงประสงค์ทางการแพทย์ที่ป้องกันได้มากมายจากวิชาชีพ ผ่านจุดเกือบถูกฟ้อง ต้องเจรจาไกล่เกลี่ย ต้องเสียน้ำตาจากการรักษา เจรจาญาติเจรจาคนไข้  จุดทำใจเมื่อเจอข้อจำกัดเชิงระบบ และพบการเชื่อมโยงเชิงระบบจากการทำงานบริหารงานบริหารคนและงานพัฒนาคุณภาพ เห็นหลุมพลางและปัญหาทุกเรื่องเป็นโอกาส หลงใหลการเคลื่อนงานแนวราบเชิงประเด็น ช่างฝัน จินตนาการ ชอบความท้าทาย และไม่ท้อถอย ปัจจุบัน..เป็นแม่ที่รักลูกดังดวงใจเติบโตเรียนรู้ชีวิตไปร่วมกับลูก ควบคู่ไปกับการเป็นคนมีความฝันตั้งหวังขับเคลื่อนเรื่อง patient safety เชิงระบบ โดยอาศัยทุกพื้นที่และทุกโอกาสที่มีทั้งจากบทบาทหน้าที่ที่เป็นปกติ และสรรสร้างขึ้นใหม่ ด้วยการเชื่อมโยงประสานร่วมกับทุกองค์กรและผู้คนไปช้าๆอย่างใจเย็น เห็นเป้าหมายแต่ไกล แต่ไม่ได้หมายในวันเดียว

เส้นทางการทำงานจนเติบโตเป็นอย่างไร?

จากเด็ก รร.วัด สู่รร.สตรีประจำจังหวัดผ่านกิจกรรมมากมากมาย จนเกิดการคาบเกี่ยวการตัดสินใจกับคณะรัฐศาสตร์ธรรมศาสตร์ อักษรศาสตร์จุฬา ที่ได้ทุนช้างเผือกจากการคัดสสรร กับคณะแพทยศาสตร์ที่สอบติดโคว้ต้า และตัดสินใจมาเป็นหมออินดี้ ที่มีแต่อารมณ์สุนทรีย์ในใจ ทำงานผ่านทั้งรพ.ชุมชน ขนาดเล็กขนาดใหญ่ รพ.มหาวิทยาลัย รพ.ทั่วไป เกิดเคสเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์มากมาย ที่พบว่าเป็นความเสี่ยงที่ป้องกันได้และเป็นปัญหาเชิงระบบ เรียนรู้การพัฒนาคุณภาพควบคู่กับงานบริหารจนมองเห็นทางว่าการพัฒนาคุณภาพน่าจะเป็นกลไปที่ช่วยให้เกิดระบบเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย จึงตัดสินใจมาทำงานในสถาบันรับรองคุณภาพสถาพยาบาล ด้วยเห็นวิสัยทัศน์ขององค์กร สอดคล้องกับเจตนารมย์ของตัวเอง “ระบบบริการสุขภาพได้มาตรฐาน และเป็นที่ไว้วางใจของประชาชน” มุ่งขับเคลื่อนฝันในพื้นที่ที่ทำได้ควบคู่ไปงานที่ต้องทำให้องค์กร ขับเคลื่อนเรื่อง Patient Safety ผ่านกลไกการพัฒนาคุณภาพ เปิดโอกาสได้ทำงานกับผู้คนหลากหลาย และหลายกลวิธี เริ่มก้าวเข้าสู่แวดวง Patient Safety ระดับ Global ด้วยเป็นประเด็นที่ทั่วโลกให้ความสนใจ ได้เข้าร่วมเป็น WHO Patient Safety Global Network และเป็น Expert เรื่อง Patient Safety ในนามประเทศไทยของ WHO ควบคู่กับการทำงานด้านบริหารขององค์กรได้เติมเต็มความรู้และสังคมทางการบริหารองค์กร ทั้ง หลักสูตร นักบริหารการเงินการคลังระดับสูง นักบริหารการงบประมาณระดับสูง และการบริหารทรัพยากรมนุษย์ ทำให้เกิดเครือข่าย นอกแวดวงสาธารณสุข เพื่อเชื่อมต่อการขยายงานแนวราบเชิงยุทธศาสตร์ในวงกว้างต่อไป

งานแห่งชีวิตคืออะไร?

long life project คือการขับเคลื่อนเรื่อง Patient Safety ซึ่งปัจจุบันขยับเป้น Patient and Personnel Safety ที่มุ่งหวังให้ ประชาชนทุกคนเข้าถึงบริการสุขภาพที่มีมาตราฐาน มีคุณภาพและปลอดภัยโดยประชาชนมีส่วนร่วมและบุคลากรเจ้าหน้าที่มีความสุข ช่วงเริ่มต้นมุ่งเน้นขับเคลื่อนใน 3 องค์ประกอบหลักตือ

  1. การขับเคลื่อนด้านการศึกษา คือการสร้างคนให้มี่ความตระหนักและเห็นความสำคัญในเรื่อง patient safety ที่ยึดหลัก people centred care โดยบูรณการเข้าไปในการเรียนการสอนของบุคลากรทางสาธารณสุข โดยได้ประสานการขับเคลื่อนแนวทางสอดคล้องกับ WHO Patient Safety Curriculum ปัจจุบันมีคณะกรรมการขับเคลื่อนจากทุกสภาวิชาชีพ มีสถาบันเข้าร่วม 133 สถาบัน มีคู่มือหลักสูตรเป็นภาษาไทย อยู่ระหว่าง พัฒนา training for the trainers และคลังความรู้ที่มีสื่อการสอนหลากหฃายจากทุกสถาบันใช้ร่วมกัน
  2. การขับเคลื่อนทางสังคมให้ประชาชนมีส่วนร้วมในความปลอดภัยของผู้ป่วย เกิด Thai Patients for Patient Safety ที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม ปัจจุบันทีการทำงานร่วมกันขับเคลื่อนเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยเชิงสร้างสรร มีการสร้างระบบ Patient experience และวางรูปแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนในรูปแบบต่างๆตามกลยุทธ์
  3. ขับเคลื่อนเชิง policy ได้ผลักดันจนเกิด Resolution เรื่อง patient safety ของ WHO SERO และผลักดัน จนปัจจุบันรมต. ประกาศนโยบาย เรื่องความปลอดภัยของผู้ป่วยและบุคลากรทางสาธารณสุข และสร้างความร่วมมือตั้ง National Committee of Patient and Personnel safety ซึ่งจะวางแผนขับเคลื่อนทางยุทธศาสตร์ต่อไป นอกจากนี้พัฒนารพ.นำร่องเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยโดยพัฒนากลไกต่างมากมายรวมถึงวางระบบ National Reporting and Learning System

ร่างแผนยุทธสาสตร์ 10 ปี และบูรณาการเข้าแผนบูรณการตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี

บทเรียนการทำงานสร้างการเปลี่ยนแปลงร่วมกับบุคคลอื่นอย่างไร

สร้างการเปลี่ยนแปลงร่วมกับผู้อื่นด้วยกระบวนการ Engagement โดยอาศัย 4 กลไก คือ Share-Chain-Shape-Change โดยเริ่มต้นเน้นการมีส่วนร่วมและการฟัง เช่นการสร้างชุมชนนักปฏิบัติหน่วยงานความเสี่ยงสูง การสร้างคณะทำงาน Patient Safety Curriculum แบบสหสาขาวิชาชีพ หรือ Patients for Patient Safety Team ทุกตัวอย่างเริ่มจากการ Share คือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการรับฟัง แล้วเกิดการสร้างกลุ่มสมัครใจเป็น Chain โดยแต่ละกลุ่มจะร่วมเป็นเจ้าของ ร่วมวางทิศทางแนวทาง ให้เหมาะสมกับปัญหาและบริบท เรียกว่าการ Shape แบบทุกคนมีส่วนร่วม และท้ายที่สุด มีการติดตามประเมิน และอาจขยับเป็นงานวิจัยแบบที่ส่วนร่วม ซึ่งจะทำให้เห็น Change อย่างเป็นรูปธรรมและถ้าผลพบว่าไม่ดี Change ก็คือการเปลี่ยน วิธีการแนวทาง ทิศทางเป็นต้น

คนสร้างแรงบันดาลใจให้ทุกวันนี้คือใคร?

คนสร้างแรงบันดาลใจคือคนไข้ โดยเฉพาะคนไข้ที่มีภาวะแทรกซ้อนจากการรักษาที่เกิดขึ้นในชีวิต

ประเด็นอื่น ๆ ที่สนใจร่วมด้วยอย่างน้อย 3-5 ประเด็น?

  • ประเด็นพัฒนาด้านการศึกษา
  • ประเด็นการขับเคลื่อนด้านความยุติธรรม
  • ประเด็นการขับเคลื่อนเรื่องนโยบาย การสร้างความปรองดอง การพัฒนาผู้นำ