แสงโสม หาญทะเล

นางแสงโสม หาญทะเล

คุณคือใคร?

นางแสงโสม หาญทะเล ครูโรงเรียนบ้านเกาะอาดัง เป็นชนพื้นเมืองชาติพันธุ์ชาวเลอูรักลาโว้ย เกิดและอาศัยที่เกาะหลีเป๊ะ ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล ประเทศไทย เกาะหลีเป๊ะสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของประเทศไทยที่ได้รับสมญานามว่า “มัลดีฟไทยแลนด์” ดินแดนสวรรค์ของโลกใต้น้ำและเกาะแก่งรูปลักษณ์แปลกตา ยังมีกลุ่มชนพื้นเมืองที่อาศัยร่วมกับธรรมชาติแถบนี้มาราว 300 ปี คือ ชาติพันธุ์ชาวเล ได้แก่ มอแกน มอแกลน และอูรักลาโว้ย แต่เนื่องจากการประกาศพื้นที่เป็นเขตหวงห้ามและการส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของรัฐบาล ทำให้ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของชาวเล จนไร้ที่อยู่อาศัย ไร้ที่ทำกิน ไร้พื้นที่ทางจิตวิญญาณ และปัญหาอื่นๆตามมาซ้ำเติม

เส้นทางการทำงานจนเติบโตของเป็นอย่างไร?

การทำงานเริ่มต้นตั้งแต่การศึกษาเล่าเรียนเมื่อจบชั้น ป.6 ราวปี 2540 ก็ได้เห็นความเปลี่ยนแปลงและความขัดแย้งระหว่างชุมชนกับนายทุนที่จะประกอบธุรกิจการท่องเที่ยว มีการไล่รื้อชุมชนให้ไปอยู่กลางเกาะ จึงทำให้ฉันพยายามที่จะค้นคว้าหาความรู้เพื่อกลับมาช่วยชุมชน โชคดีที่โรงเรียนบ้านเกาะอาดัง (ตั้งอยู่บนเกาะหลีเป๊ะ) ได้เปิดเป็นโรงเรียนขยายโอกาสระดับชั้นมัธยมตอนต้น ฉันได้มีโอกาสเข้าเรียนและถูกเลือกเป็นผู้ช่วยนักวิจัยที่ทำการศึกษาชุมชน ทำให้ฉันได้รับข้อมูลชุมชนและเกิดความอยากรู้อยากเห็นอีกต่อไปประดุจความรู้ในชุมชนหลากหลายมากจนทำให้ฉันรักและหวงแหนอันเป็นเหตุผลที่ฉันจะทำเป็นงานแห่งชีวิต ฉันจึงตั้งใจศึกษาเล่าเรียนต่อจนจบปริญญาตรีเพื่อกลับมาพัฒนาวิถีชีวิตชาวเล แต่เส้นทางของการกลับมานั้นถูกเปลี่ยนบทบาทจากชาวเลธรรมดากลายเป็นชาวเลที่สวมบทบาทของข้าราชการครูซึ่งดูจะอึดอัดเพราะไม่สามารถขยับเขยื้อนทำงานช่วยเหลือชุมชนได้อย่างอิสระ แต่ก็ถือเป็นโอกาสดีเพราะด้วยความที่เราเป็น 2 ใน 1 กลับมีบุคคลรับฟังและเชื่อถือ พร้อมยื่นมือช่วยเหลือและแก้ปัญหาวิถีชีวิตชาวเล

งานแห่งชีวิตคืออะไร ?

งานแห่งชีวิตคือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาติพันธุ์ชาวเล มอแกน มอแกลน อูรักลาโว้ย ให้มีวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ที่ถูกสุขลักษณะตามวิถีดั้งเดิมหรือเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดี มีที่อยู่อาศัยที่มั่นคง มีพื้นที่ในการประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน รักษาขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมดั้งเดิม มีความรู้ความสามารถเท่าทันโลกสมัยใหม่ มีบัตรประชาชนและได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานของคนไทยอย่างสมบูรณ์ งานระยะสั้นและจะพัฒนาต่อเนื่องสู่ระยะยาวคือ การทำ SPECIAL PROJECT เรื่อง การท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรมชาวเลเพื่อความยั่งยืน เป็นการนำเอาวิถีชีวิตชาวเลเข้าสู่ยุคของการพัฒนาธุรกิจการท่องเที่ยว เพื่อความอยู่รอดและอยู่ร่วมกันได้ระหว่างการท่องเที่ยวและวิถีชีวิตชาวเล พร้อมทั้งเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกให้ชาวเล นักท่องเที่ยวและนักธุรกิจเกิดจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ไม่เกิดการเบียดเบียนธรรมชาติและไม่เบียดเบียนมนุษย์ด้วยกันเอง

บทเรียนการสร้างการเปลี่ยนแปลงร่วมกับบุคคลอื่น?

ชาวเลทั่วทั้งอันดามันเกิดการตระหนักถึงความสำคัญของการแก้ปัญหาชุมชนด้วยตัวชุมชนเอง ไม่รอความหวังแต่หน่วยงานภาครัฐหรือเอกชนมาให้ความช่วยเหลือ แต่จะพยายามทำตัวเองให้อยู่รอดได้ด้วยการพึ่งตนเอง ด้วยการรวมกลุ่มเครือข่ายชาวเลอันดามัน มีการสนทนา แก้ปัญหาประเด็นต่างๆร่วมกัน พร้อมกันนี้ได้ผนึกกำลังในการช่วยเหลือพี่น้องไทยพลัดถิ่นและชาติพันธุ์อื่นๆในประเทศไทยด้วย

คนสร้างแรงบันดาลใจทุกวันนี้คือใคร?

ดร.สุพิณ วงศ์บุษราคัม นักวิจัยศึกษาเรื่องราวของชาวเลที่ฉันได้เป็นผู้ช่วยในการสืบค้นข้อมูล ประทับใจเพราะงานศึกษาของท่านสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในชุมชนได้มากที่สุด และอยากจะเป็นนักวิจัยและพัฒนาเหมือนท่านคนนี้

ประเด็นอื่นๆที่ท่านสนใจร่วมด้วยอย่างน้อย 3-5 ประเด็น

สนใจประเด็นทางด้านกฎหมายต่างๆเช่นกฎหมายด้านสิ่งแวดล้อม, Innocent project,สิทธิมนุษยชนคนชายขอบ,การรณรงค์เรื่องบุหรี่ เหล้า,ข่าวชายขอบ เป็นต้น