คุยเรื่องรู้ ไม่รู้ : ดร. อดิศร จันทรสุข

ความรู้คืออะไร ?​   ถามผมว่า ‘ความรู้คืออะไร’ สำหรับผม ผมรู้สึกว่าความหมายของคำมันลื่นไหลมาก ผมเชื่อว่าการตอบในบริบทนี้ ณ ตรงนี้ กับการตอบอีกที่นึงหรือต่างเวลากันก็จะแตกต่างกันออกไปแม้จะเป็นคนๆเดียวกัน ผมเชื่อเรื่องของการสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ก่อนที่เราจะให้ความหมายกับอะไรสักอย่างหนึ่งมากกว่า” เมื่อเราตั้งคำถาม ที่ดูเหมือนว่าจะตอบได้ไม่ยาก ถ้าอ้างอิงเพียงคำ แล้วกดค้นหาความหมาย หรือเปิดพจนานุกรมดู แต่ทว่า นั่นไม่ใช่คำตอบของ อาจารย์ ดร. อดิศร จันทรสุข ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายวิชาการ และรักษาการรองคณบดี คณะวิทยาการเรียนรู้และศึกษาศาสตร์  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อาจารย์บอกกับเราว่า มันคือ คำถามที่กว้างและใหญ่มาก ถ้าจะเอาง่ายก็แค่ไปเปิดพจนานุกรมและดูการให้ความหมายของคำ แต่เราก็พยายามร้องขอให้อาจารย์ขยายความ หรืออธิบายมันอยู่ดี “ความรู้มันเป็นสิ่งที่มีอยู่แล้ว และถูกสร้างขึ้นจากกระบวนการ จากการสนทนา ไม่ว่าจะเป็นการสนทนากับตัวเองก็ได้ หรือสนทนากับผู้อื่นก็ได้ แล้วค่อยๆสร้าง ไอ้ความเข้าใจตรงนั้นขึ้นมา ในอดีตที่ผ่านมา ความรู้ของเราอาจเป็นประสบการณ์บางอย่าง หรือการถ่ายทอดบางอย่าง แล้วเราค่อยๆเรียบเรียง สื่อสาร เพื่อให้คนอื่นได้เข้าใจตรงกัน พอถัดมามันอาจเป็นเรื่องของการจดบันทึก ผ่านการจำ ผ่านการเขียน ผ่านการบันทึก บนฝาผนัง แล้วมันก็ถูกถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น มันก็ถือว่าเป็นความรู้เหมือนกันเพราะมันถูกสอน ถูกส่งต่อให้กับคนอื่น […]

ห้องทดลองความจริง : ศรชัย ฉัตรวิริยะชัย

ศรชัย ฉัตรวิริยะชัย หรือ ฉั่ว นักการละครที่ใช้ละครเป็นเครื่องมือในการสร้างความเปลี่ยนแปลง  และผู้ก่อตั้งคณะละครมาร็อง ละครของผู้ถูกกดขี่  เคยมีหลายครั้งที่ เรามักจะได้ยินคำว่า ดูละครย้อนดูตัวเอง  เราจึงถามเรื่องการรู้จักตัวเองกับพี่ฉั่ว

สมองต้องการปะทะ – ธงชัย วชิรโรจน์ไพศาล

“การจะเปลี่ยนแปลงได้ จะต้องเป็นการทำร่วมกัน จะเป็น collective leadership เพราะงั้นเลยเอาคำว่า collective กับ คำว่าเปลี่ยนแปลงมารวม เป็น collective change  คือต้องมาร่วมกันทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง”
หมอ เฮ้าส์ หรือ ทพ.ดร.ธงชัย วชิรโรจน์ไพศาล  ทันตแพทย์ และ เลขาธิการมูลนิธิเครือข่ายพัฒนาศักยภาพผู้นำการสร้างสุขภาวะ(คศน.) เล่าให้ฟังถึงความเชื่อในแบบของ คศน. ที่เชื่อในความแตกต่างหลากหลายรวมไปถึงการปะทะสังสรรค์ ซึ่งเร็วๆนี้ โครงการอย่าง Young Leaders for Social Change กำลังจะเกิดขึ้น เราจึงถาม หมอ เฮ้าส์ ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดหลักสูตร รวมไปถึง แนวทางของผลผลิต หลังจากเรียนจบ

อาชีพที่ทำด้วยชีวิต : พฤหัส พหลกุลบุตร

“การจัดกระบวนการเรียนรู้ มันคล้ายกับการย่อส่วนประสบการณ์เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระยะเวลาที่สั้นลง หวังผลได้มากขึ้นและมีความชัดเจน ว่ามาเรียนรู้ ในเวิร์คช้อป หรือ ค่ายอะไรบางอย่าง สามวัน เจ็ดวัน หนึ่งเดือนหนึ่งปี อะไรก็แล้วแต่ แล้วมันเป็นตัวย่นระยะเวลา”
เมื่อผมได้สัมภาษณ์  “เฮียก๋วย” พฤหัส พหลกุลบุตร เล่าว่าสิ่งที่เขาทำคือ อาชีพ “ออกแบบการเรียนรู้” ในวันนั้นผมยัง งง ว่ามันแตกต่างอย่างไรกับการออกแบบ Workshop ต่างๆ ที่ผมเคยรู้มาในวันนั้นเราพูดคุยถึงคุณค่าการมีชีวิตอยู่ เรื่องสังคม และการเปลี่ยนแปลง เวลาผ่านไป เกือบ 2 ปี เราตัดสินใจสัมภาษณ์ชายคนนี้อีกครั้งใน collective-changes.org  ถึงสิ่งที่ยึดเป็นอาชีพและทำมันด้วยชีวิต “การออกแบบการเรียนรู้”