สมองต้องการปะทะ – ธงชัย วชิรโรจน์ไพศาล

“การจะเปลี่ยนแปลงได้ จะต้องเป็นการทำร่วมกัน จะเป็น collective leadership เพราะงั้นเลยเอาคำว่า collective กับ คำว่าเปลี่ยนแปลงมารวม เป็น collective change  คือต้องมาร่วมกันทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง”
หมอ เฮ้าส์ หรือ ทพ.ดร.ธงชัย วชิรโรจน์ไพศาล  ทันตแพทย์ และ เลขาธิการมูลนิธิเครือข่ายพัฒนาศักยภาพผู้นำการสร้างสุขภาวะ(คศน.) เล่าให้ฟังถึงความเชื่อในแบบของ คศน. ที่เชื่อในความแตกต่างหลากหลายรวมไปถึงการปะทะสังสรรค์ ซึ่งเร็วๆนี้ โครงการอย่าง Young Leaders for Social Change กำลังจะเกิดขึ้น เราจึงถาม หมอ เฮ้าส์ ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดหลักสูตร รวมไปถึง แนวทางของผลผลิต หลังจากเรียนจบ

อาชีพที่ทำด้วยชีวิต : พฤหัส พหลกุลบุตร

“การจัดกระบวนการเรียนรู้ มันคล้ายกับการย่อส่วนประสบการณ์เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระยะเวลาที่สั้นลง หวังผลได้มากขึ้นและมีความชัดเจน ว่ามาเรียนรู้ ในเวิร์คช้อป หรือ ค่ายอะไรบางอย่าง สามวัน เจ็ดวัน หนึ่งเดือนหนึ่งปี อะไรก็แล้วแต่ แล้วมันเป็นตัวย่นระยะเวลา”
เมื่อผมได้สัมภาษณ์  “เฮียก๋วย” พฤหัส พหลกุลบุตร เล่าว่าสิ่งที่เขาทำคือ อาชีพ “ออกแบบการเรียนรู้” ในวันนั้นผมยัง งง ว่ามันแตกต่างอย่างไรกับการออกแบบ Workshop ต่างๆ ที่ผมเคยรู้มาในวันนั้นเราพูดคุยถึงคุณค่าการมีชีวิตอยู่ เรื่องสังคม และการเปลี่ยนแปลง เวลาผ่านไป เกือบ 2 ปี เราตัดสินใจสัมภาษณ์ชายคนนี้อีกครั้งใน collective-changes.org  ถึงสิ่งที่ยึดเป็นอาชีพและทำมันด้วยชีวิต “การออกแบบการเรียนรู้”

‘บทที่ทบทวนในห้วงสนทนา’ : รศ.นพ. นันทวัช สิทธิรักษ์

หมอหนุ่ม หรือ รศ.นพ. นันทวัช สิทธิรักษ์ เล่าให้เราฟัง ถึงช่วงวัยที่สอบเทียบเรียนเก่ง เรียนอะไรดี
จึงสอบเข้าเรียนหมอ และพยายามเจาะลึกเฉพาะทาง แต่สุดท้าย เขากลับมานั่งทบทวนแล้วถามหาประโยชน์จริงๆ ที่สังคมได้รับคืออะไร
อันที่จริงค่านิยมการเรียนเก่ง และต้องสอบหมอ วิศวะ หรือ เราควรถนัดด้านใดด้านหนึ่งไปอย่างสุดทาง เหล่านี้ก็ยังคงล่องลอยอยู่ แม้ไม่ได้แสดงตัวเด่นชัด แต่ก็ถูกทำให้ไม่มีทางเลือกมากนัก ด้วยเหตุปัจจัยที่เราไม่มีเวลามากพอ หรือ ระบบ ไม่ได้เอื้อให้เรามีทางเลือกมากนักหรือไม่

ไม่เห็น ใช่ ไม่มี : ดร. วิรุฬ ลิ้มสวาท

มื่อไม่นานมานี้หมอกจางๆหรือควัน โผล่มาให้ชาวกรุงเทพฯ งงเล่นว่านี่มันหมอกหนาวหรือควันหนากันแน่
การโต้เถียงดำเนินขึ้น เนื่องจากหมอกควันฝุ่นพิษเป็นเรื่องสับซ้อน ซึ่งมันมีข้อโต้แย้งกัน หลายครั้งเราต่างกันด้วยความเห็นมากกว่าความรู้ ‘สมุดปกขาว อากาศสะอาด’ จึงมีหน้าที่แรกคือการประมวลองค์ความรู้ เพื่อการคุยกันต่อในเรื่องแก้ปัญหา ไม่ใช่การเถียงในเรื่องข้อเท็จจริง ซึ่งจะมี 9 ประเด็นพื้นฐาน pm 2.5 ในประเทศไทย
ด้วยปัญหามีความซับซ้อนมากกว่าการตอบว่าเป็นหมอกหรือควัน การรวมตัวนักวิชาการที่หลากหลาย จึงเกิดขึ้น
หนึ่งในบรรณาธิการ‘สมุดปกขาว อากาศสะอาด’ อย่าง ดร. วิรุฬ ลิ้มสวาท เล่าให้เราฟังถึงสถานการณ์ ของฝุ่น

ร่างเรา – ธรรมชาติ : อัมพร บุญตัน

เมื่อไม่นานมานี้ เราเดินทางขึ้นเหนือไปพบกับหญิงสาวคนหนึ่ง ระหว่างทางไปหมู่บ้านทำให้เราลืมเรื่องหมอกควันอย่างสนิทใจ ด้วยต้นไม้ใหญ่ที่รายล้อมทาง และความเย็นที่แผ่ปกคลุมตลอดทางถึงหมู่บ้าน
อัมพร บุญตัน หรือ ต้อม เธอเป็นผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้ ที่ชื่อ เรกิ ศาสตร์แห่งการเยียวยาด้วยธรรมชาติ
อีกทั้งยัง เปลี่ยนใบไม้ และมูลสัตว์ ให้เป็นปุ๋ย เธอชวนชาวหมู่บ้านนี้ เปลี่ยนใบไม้แห้งให้เป็นปุ๋ย แทนที่จะเผา เพื่อเป็นอีกส่วนในการลดหมอกควัน เธอเล่าให้เราฟัง

วิชามนุษย์ : สุมิตรชัย   หัตถสาร

“ ถ้าตัวคุณโดนคุณจะรู้สึกอย่างไร ”
คำถามที่ ใครหลายคนต้องเบือนหน้าแล้วบอกว่าแกคิดมากไปหรือเปล่า
อาจารย์ สุมิตรชัย   หัตถสาร หรือ อ.แย้ นักกฎหมาย นักสิทธิมนุษยชน อาจารย์ แห่งคณะ นิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ โค้ชการต่อสู้ในการเป็นมนุษย์ 
ตั้งคำถามที่ชวนเราคิดเมื่อเราทำอะไรลงไปสักอย่าง เหมือนคำกล่าวที่ว่า “ใจเขาใจเรา”

ชีวิต เข้าจังหวะ : ศิริพร พรมวงศ์

ว่ากันว่า มีหลายสิ่งที่ช่วยหล่อหลอม คนๆ หนึ่ง ให้ ‘เติบโต’ ขึ้น เป็นตัวตน และ ‘ดนตรี’ เป็นหนึ่งในนั่น หรือกระทั่ง ‘พื้นที่’ ที่ให้เขาได้แสดงฝีมือ ‘เพื่อน’ ที่ร่วมหัวจมท้ายในการทำสิ่งใด สิ่งหนึ่งให้สำเร็จจนเขาสามารถภูมิใจใน ‘ตัวเอง’ แน่นอนคุณผู้อ่านทุกท่าน อาจคุ้นชินกับ ‘เพลงรัก’ แต่วันนี้ คุณจะได้รู้ว่า เพลงมันทำหน้าที่อื่นๆอย่างไร ผ่านชีวิตของ ศิริพร พรมวงศ์ ที่เปรียบเสมือน อัลบั้มเพลง ที่ผ่านมาเพียงแค่หน้า A

คศน.6 ในพื้นที่ความทรงจำ: ภก.สุภนัย ประเสริฐสุข

การตัดสินใจมาร่วมคอร์ส พัฒนาศักยภาพผู้นำการสร้างสุขภาวะ รุ่น 6 (คศน.6) ถือเป็นอีกการตัดสินใจที่ยากลำบากอีกครั้งหนึ่งในชีวิต ความอลหม่านในใจได้เดินมาเคาะประตูเรียกให้ตื่น และส่งสัญญาณให้เดินทางออกจากพื้นที่คุ้นเคยออกมาเปิดรับความท้าทายใหม่ๆ ด้วยว่าในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าหลังจากได้มาร่วม คศน.6 แล้ว ชีวิตของผู้เขียนก็จะต้องเปลี่ยนแปลงและออกเดินทางอีกครั้ง และดูเหมือนจะเป็นการเดินออกจากพื้นที่ปลอดภัยไปสู่ความท้าทายใหม่เช่นกัน จึงกลายเป็นเรื่องที่สร้างความหนักใจเพิ่มขึ้นเท่าทวี เพื่อนใหม่ สิ่งแวดล้อมใหม่ ระบบใหม่ ความคาดหวังใหม่รวมไปถึงมีการเฝ้ารอและคาดหวังเพิ่มมากกว่าเดิม ต่างกันเพียงการย้ายที่ทำงานใหม่ก็เพื่อการขยับขยายไปสู่ตำแหน่งแห่งที่ต้องรับผิดชอบคนอื่นๆ มากยิ่งขึ้นและมีโจทย์ที่ท้าทายสำคัญการสร้างความเปลี่ยนแปลงและการสนองตอบต่อความคาดหวังที่รอให้ผู้เขียนเข้าไปบริหารจัดการ ขณะที่ คศน.6 นั้น ผู้เขียนรู้แต่เพียงว่าจะได้พบเจอเพื่อนใหม่ ที่เป็นผู้นำมาจากหลายพื้นที่และหลากหลายวงทำงาน ผู้เขียนเป็นคนทำงานเพื่อขับเคลื่อนการจัดการปัญหาด้านสุขภาพในประเด็นทางด้านยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพคนหนึ่งในหลายสิบคน ที่เชื่อมโยงการทำงานกับเครือข่ายอื่นๆ บนฐานคิดที่ว่าหลายเรื่องและหลายประเด็นที่ทำงานนั้น ไม่สามารถจัดการปัญหาให้สำเร็จได้ หรือบางเรื่องสำเร็จได้เพียงชั่วคราวระยะเวลาหนึ่งเท่านั้นแล้วปัญหาก็กลับคืนสู่สภาพเดิม จำเป็นต้องอาศัยการขยับปรับเปลี่ยนและใช้กลไกอื่นๆ ร่วมจัดการปัญหาด้วย แม้จะยังไม่สามารถเห็นผล เกิดความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน แต่ผู้เขียนและเพื่อนๆ ในวงทำงานเชื่อและศรัทธาว่าเราสามารถทำให้สังคมเปลี่ยนแปลงไปสู่สิ่งที่ดีขึ้นได้ และการเปลี่ยนแปลงนั้นๆ เราต้องลงมือทำเลย ไม่สามารถรอหรือเพ้อฝันได้ ขณะที่หลักสูตรเพื่อการเรียนรู้ ยกระดับ สร้างศักยภาพในปัจจุบันมีมากมาย หลักสูตรขัดเกลาตนเองมีให้เลือกจำนวนมากในปัจจุบัน ตลอดระยะเวลาที่ร่วมหลักสูตรผู้เขียนได้พบว่า คศน. เป็นคอร์สที่มากเกินกว่าการเรียนรู้ขัดเกลาหรือเสริมศักยภาพ แต่มันได้เปลี่ยนแปลงมิตรภาพให้เป็นพื้นที่เครือข่ายสร้างและพัฒนาหนุนเสริมการทำงานขับเคลื่อนความเปลี่ยนสังคมไปสู่สิ่งที่ดีขึ้น อีกทั้งยังเป็นแหล่งพลังงาน หรือที่ คศน. หลายรุ่นเรียกว่า “oasis” ให้คนทำงานมีที่พักพิง เป็นพื้นที่ปลอดภัยเพื่อเติมพลังและเรียนรู้ส่งต่อความช่วยเหลือแก่กัน ดังนั้นสิ่งที่ผู้เขียนได้รับจึงมากกว่าการพัฒนาตนเองเพื่อกลับไปพัฒนาสังคมและคนรอบข้างที่ต้องได้รับอยู่แล้วเป็นพื้นฐาน […]

1 2 3 8